Naleśniki z kwiatami czarnego bzu

Jest pięknie i słonecznie. Czarny bez szaleńczo kwitnie. Czas na naleśniki.
Jest to tradycyjne danie Śląska Cieszyńskiego, o którego istnieniu dowiedziałam się przypadkiem kilka lat temu i wiele lat po wyprowadzce z rodzinnego miasta. Ma nietypowy smak
i niekoniecznie przypadnie wszystkim do gustu, ale warto skosztować.
Trzeba się spieszyć, bo kwiaty opadną i trzeba będzie czekać kolejny rok, żeby spróbować.

Ważne - w kwiatach żyją małe stworki, które po umieszczeniu kwiatów na papierze same sobie pójdą. Przez mycie czy otrząsanie traci się bardzo wiele smaku czyli pyłku.

Składniki:

• 500 ml mleka
• 10 dorodnych baldachów kwiatów czarnego bzu
• 300 g mąki
• 2 jajka
• cukier puder do posypania
• dla ochotników cukier do ciasta
• olej

Przygotuj gęste ciasto naleśnikowe.
Chwytając za łodyżkę zanurz kwiat w cieście i umieść na gorącym tłuszczu. Jeśli tłuszcz jest głęboki i ciasta niewiele usmaży się cały z obu stron. Jeśli nie chcemy - to moja przeróbka - używać dużej ilości tłuszczu obetnij po podsmażeniu pierwszej strony nożyczkami dość nisko zieloną część kwiatu ( nadal się smaży więc ostrożnie ) i odwróć naleśnik na drugą stronę.
Obcinanie łodygi wcześniej troszkę utrudni umieszczenie całego kwiatu na patelni.

Kwiat posypujemy cukrem pudrem.
W oryginale całość się usmaży w głębokim tłuszczu a zielony "badylek" u góry jest dekoracją.

U mnie dekoracją są jadalne truskawki i niejadalny na surowo baldach.

Przepis bierze udział w akcji.

Kluski śląskie czyli gumiklyjzy

Składniki:

• 500 g ziemniaków czyli 6 średnich
• 1 jajko rozm. L
• mąka ziemniaczana - min. 200 g reszta zależy od ziemniaków
• 2 1/2 łyżeczki soli

Jest to bardzo prosty i bardzo szybki przepis. Ważne, żeby użyć kleistych ziemniaków, co niestety nie zawsze jest do przewidzenia. Jeśli trafimy na sypkie kartofle możemy mieć kłopot z formowaniem kluseczek. Kolejna rzecz trzeba użyć mąki ziemniaczanej a nie zwykłej.
Kluski powinny być po ugotowaniu sprężyste i lekko kleiste.
Masa nie może się kleić do rąk. Ilość dodawanej mąki zależy od ziemniaków. Najlepiej dosypywać ją powoli w trakcie wyrabiania masy.
Ziemniaki ugotuj w osolonej wodzie i po ostudzeniu zmiel w maszynce. Dodaj jajko i mąkę i dokładnie wymieszaj. Lekko oprószonymi w mące rękami formuj kluseczki - mniej więcej 2-3 cm i zrób w nich dziurkę - najlepiej małym palcem.
Gotuj w osolonym wrzątku ok. 5 min od czasu wypłynięcia.
Fantastyczny dodatek do sosów.
Porcja dla 4-6 osób.

Ciastka z pianką

Składniki:

• 1 żółtko
• 120 g masła
• 70 g cukru pudru
• 200 g mąki

pianka:

• 1 białko 
• 120 g cukru pudru

Z podanych składników wyrób gładką masę i włóż ją na godzinę do lodówki.
Podsypując lekko mąką wałkuj cienkie placki i wycinaj różne kształty foremkami. Delikatnie podważając nożem przekładaj na blachę wyłożoną pergaminem.
Piecz około 10 minut jedną porcję w temperaturze 170 stopni.
Upieczone ciastka układaj na dużej płaskiej powierzchni, miękkie łatwo się wyginają. Kiedy ostygną ubij białko i do sztywnej piany powoli wsypuj cukier delikatnie mieszając.
Każde ciastko polej masą, a na wierzch układaj dowolne bakalie - ja używam rodzynki, migdały, orzechy włoskie i laskowe ( i to jest tradycyjna wersja ), ale w tym roku dodałam także kandyzowane - mango, papaję i imbir. Oczywiście można dekorować wszystkim co jest pod ręką byle mogło się przykleić do piany.
Ciasteczka zostaw do zastygnięcia przez kilka godzin - zwykle całą noc. Suche przekładaj do pudełek.

Kulki kokosowe

Składniki:

• 2 żółtka ( z jajka rozmiar L ) ugotowane na twardo
• 120 g cukru pudru
• 40 g masła
• 10 łyżek wiórków kokosowych
• 2 łyżki czeskiego rum ( tuzemak )
• 2 łyżki cukru waniliowego

• rodzynki do dekoracji

Ugotuj na twardo 2 jajka. Przekrój je na pół i wyjmij żółtka. Rozgnieć je widelcem.
Do żółtek dodaj resztę składników. Cukier koniecznie trzeba przesiać bo zostaną grudki w masie. Solidnie zagnieć. Nie przejmuj się tym, że masa klei się do rąk, tak ma być. Kiedy już wszystkie składniki równomiernie się rozprowadzą włóż masę na pół godziny do lodówki.
Chwytaj małe porcje ciasta i turlaj małe kuleczki. Kładź je na dużej tacy lub blasze. Na wierzchu ciastka wbij rodzynkę. Przygotowane kuleczki włóż ponownie do lodówki na pół godziny. Dopiero teraz możesz je przełożyć do pudełka i już nie zmienią kształtu.
Ulubione ciacha mojego brata. Trzeba je było przed nim ukrywać, żeby dotrwały do Wigilii - ale to było dawno temu.

Przepis na 40 kuleczek.

Murzin

Składniki:

• 3 dag drożdży
• 20 dag mąki
• 1/2 łyżeczki cukru
• 1 jajko
• 3 łyżeczki oleju
• 1/2 łyżeczki soli 
• 50 ml mleka

---------------------------------

• 15 dag tłustej ryby - np. łososia
• sól
• pieprz
• natka pietruszki

Rybę opłucz i osusz. Dokładnie natrzyj solą, pieprzem i pietruszką.
Ciepłe mleko, cukier i drożdże odstaw do wyrośnięcia.
Mąkę połącz z jajkiem, solą, olejem i zaczynem drożdżowym. Bardzo solidnie wyrób ciasto - troszkę przypomina ciasto na pizzę i odstaw je na pół godziny.
Ponownie lekko zagnieć. Na oprószonej mąką stolnicy utwórz placek. Zawiń w niego łososia - skórką do dołu.
Włóż do piekarnika nagrzanego do 180 stopni. Piecz 45 minut na wyłożonej pergaminem blasze.
Pod koniec można posmarować rozmąconym jajkiem i włączyć zapiekanie od góry - ciasto będzie bardziej złociste.

Przepis na 1 chlebek.

Wersja tradycyjna:

• 70 dag białej kiełbasy
• 0,5 kg boczku
• ciasto wyrobione z 3 porcji

W wariancie z białą kiełbasą i boczkiem najlepiej tortownicę wyłożyć ciastem, a na nim ciasno poukładać surową kiełbasę. Na wierzch dodaj plasterki boczku i zakryj ciastem. Piecz godzinę.
Potrzebne jest ciasto z 3 porcji. Babcia zamiast 1/2 mleka używała wywaru z wędzonki.

Zdjęcie wariantu rybnego już wkrótce :-)

Polecam jeść z chrzanem.

Kiełbaski kokosowe

Składniki:
ciemne ciasto:

• 350 g zmielonych w maszynce do mięsa herbatników
• 200 g cukru pudru
• 10 łyżek rumu
• 5 łyżek kakao
• 80 ml mleka

białe ciasto:

• 200 g masła
• 200 g cukru pudru
• 250 g wiórków kokosowych

Na początek z wyżej wymienionych składników wyrób 2 osobne ciasta. Nie mogą absolutnie się kleić, ale też nie mogą się kruszyć i włóż je standardowo na minimum 1/2 godziny do lodówki.
Ciemną część podziel na 4 kawałki, podobnie zrób z białym ciastem.
Rozwałkuj troszkę ciemną część na blacie, na to połóż jasną masę i wałkuj je razem bardzo delikatnie na szerokość arkusza folii spożywczej.
To co powstaje ma być mniej więcej prostokątne, a białe ciasto nie może wystawać za ciemne. Teraz podważając bardzo ostrożnie dłuższą krawędź powoli zawijasz ciasno masę w rulon. Zawiń = sklej też końce, żeby całość się nie rozpadała.
Na koniec rolujesz całość na podsypanym wiórkami kokosowymi blacie.
Zawiń w folię i schowaj do lodówki. Przed podaniem kiełbaskę pokrój w plasterki.

Całość wystarcza, żeby zrobić 4 kiełbaski.
To moje drugie ulubione ciasteczka jeśli chodzi o smak i jedyne, które można popsuć więc trzeba je zawijać z czułością :-P

Orzeszki

Składniki:

• 240 g mąki tortowej
• 80 g masła
• 60 g margaryny
• 70 g cukru pudru
• 2 żółtka

masa:

• 1/2 kostki masła
• 70 g cukru pudru
• 50 g orzechów
• 30 g rodzynek
• 30 g fig
• 1 łyżka posiekanych drobno daktyli
• 1/2 łyżki kakao
• 1/2 łyżeczki wódki



allegro

• tuzemak do smaku

Połącz wszystkie składniki ciasta ze sobą i wyrób dokładnie na gładką masę. Włóż je do lodówki na godzinę.
W tym czasie wysmaruj foremki masłem i nagrzej piekarnik do 170 stopni.
Wyklejaj foremki cienką warstwą ciasta - po upieczeniu ma powstać odlew formy - i układaj je na blasze.
Piecz 15 minut - muszą się bardzo delikatnie zrumienić.
Po upieczeniu wyciągaj z jeszcze gorących foremek, kiedy ostygną będzie z tym problem - są wtedy zbyt kruche i na dodatek mocno przywierają.
Ale jak to zrobić i się nie poparzyć?! Potrzebna jest łyżeczka i ...kombinerki.

Chwytasz nimi foremkę, odwracasz do góry nogami i stukasz łyżeczką w dno. Bardzo proste.

Masa.
Zmiel orzechy, a resztę bakalii bardzo drobno posiekaj.
Utrzyj masło z cukrem, dodaj bakalie i kakao. Rozmieszaj, żeby połączyły się w jednolitą masę. Na koniec powoli wlej wódkę i rum - cały czas mieszając. Musisz zrobić to wolno, żeby masa się nie ścięła.
Używając szprycy do dekorowania nakładaj masę na 1 połówkę ciasteczka i nakładaj drugą.

Z jednej porcji ciasta powstaje ok 70 całych - sklejonych masą - orzeszków, które musisz przechowywać w chłodzie, żeby się nie popsuły.

"Kocie oczka"

Składniki:
ciasto:

• 40 g masła
• 30 g cukru
• 30 g planty
• 1 żółtko
• 100 g mąki
• skórka z 1/2 cytryny

--------------------

• marmolada do dekoracji
• cukier i białko do smarowania

Z podanych składników wyrób ciasto i schowaj je do lodówki na pół godziny.
Blachę do pieczenia wyłóż pergaminem.
Piekarnik nagrzej do 180 stopni.
Z maleńkiej porcji ciasta zrób kuleczkę około 1,5 cm średnicy - taką, żeby można było w niej zrobić palcem maleńką dziurkę. Oczywiście ciastka mogą być innej wielkości, ale podczas pieczenia stają się o ok. połowę większe i wtedy brzydko się prezentują.
Wszystkie ciasteczka ułóż na blaszce dołkiem do góry. Każde osobno posmaruj rozbełtanym białkiem i oprósz cukrem kryształem. W otworek włóż marmoladę.

Piecz 15 min.
Powinno powstać ok.100 oczek.

W starej wersji używano smalcu zamiast planty.

Skąd nazwa? Nie udało mi się tego odkryć, ale znalazłam za to różne inne ciasta i ciastka pod tą nazwą. Widać jest dość popularna.

Stożki v. ule

Składniki:
masa:

• 300 g maślanych herbatników
• 250 g cukru pudru
• 250 g masła
• 3 łyżki tuzemaku ( czeski rum )
• 5 łyżeczek kakao

nadzienie:

• 140 g masła
• 50 g cukru pudru



wielkie żarcie







• tuzemak ( czeski rum ) do smaku

Herbatniki zmiel w maszynce do mięsa na proszek.
Z podanych składników przygotuj masę - trwa to kilka minut.
Wystarczy wszystko zagnieść. Następnie włóż do lodówki na godzinę.

W tym czasie przygotuj nadzienie czyli utrzyj masło z cukrem i powoli dodawaj rum.

Przygotuj szprycę do dekorowania tortów oraz tartą bułkę.
Foremkę nasmaruj masłem i wsyp do niej odrobinę tartej bułki, żeby pokryła ścianki - chodzi o to, żeby stożki ładnie wychodziły z foremki.
Cała procedura polega mniej więcej na "robieniu babki z piasku" z nadzieniem.
Po każdym ciastku MUSISZ opanierować foremkę.

Wyciągnij masę z lodówki.
Urwij trochę i ugniatając zrób z niej kulkę wielkości małego orzecha włoskiego. Ugnieć tę porcję, żeby się nie kruszyła i włóż do foremki. Palcem zrób dziurę w kulce co spowoduje, że przylgnie do foremki. Do środka szprycą wyciskaj masę - poniżej brązowego odlewu - i tym co wystaje zakryj masę.
A teraz odwróć foremkę i wytrząśnij ciacho na otwartą dłoń. Delikatnie przełóż na blachę. Po zrobieniu wszystkich stożków włóż je do lodówki. Dopiero gdy mocno się schłodzą można włożyć je do pudełek.

To czym różnią się ule od stożków to głównie foremka, w której są robione ciasteczka.
Tuzemak to rodzaj alkoholu rumopodobnego, który w tym i reszcie przepisów znajduje się od lat. Nigdy nie korzystaliśmy w mojej rodzinie z innego rodzaju rumu. Na szczęście mam zapas, ponieważ jest to niechlubny bohater zeszłorocznej czeskiej afery z alkoholem metylowym.

Są to moje ulubione smakołyki świąteczne. Z jednej porcji powstaje około 50 sztuk.
Koniecznie przechowuj je w zimnie - lodówka, piwnica... co chroni je przed popsuciem i szybkim zjedzeniem.

Wycinane ciasteczka z dżemem

Składniki:

• 250 g mąki
• 150 g miękkiego masła
• 120 g cukru pudru
• 2 żółtka 

------------------------

• dżem do smarowania

Z podanych składników wyrób gładkie ciasto i włóż na pół godziny do lodówki.
Rozgrzej piekarnik do 170 stopni.
Podziel ciasto na kilka części - np. 6.
Bierz po 1 porcji i wałkuj bardzo cienko delikatnie podsypując mąką. Używając foremek wykrawaj różne kształty i podważając ciastka cienkim nożem od spodu, przekładaj na wyłożoną pergaminem blachę.
Powtarzaj tę czynność ze wszystkimi kawałkami ciasta, a potem z ich skrawkami.
Przy tych ciastkach bardzo ważne jest, żeby połowę upiec na lewej stronie - po wykrojeniu wszystkie niesymetryczne kształty trzeba odwrócić na drugą stronę, żeby była możliwość ich późniejszego sklejenia.
1 porcja ciasteczek piecze się ok. 7 minut w moim piekarniku, ale z doświadczenia wiem, że różnice w czasie pieczenia są bardzo duże w zależności od pieca i od blachy na której pieczemy - nawet do 12 minut.
Po upieczeniu wykładaj na płaską powierzchnię - gorące są bardzo miękkie i mogą się odkształcać i wyginać.
Zimne ciastka smaruj lekko kwaskowatym dżemem ( moim zdaniem są wtedy smaczniejsze ) i sklejaj do pary.

Z tej ilości ciasta jest góra - jakieś 200 w przybliżeniu - sklejonych już ciastek - wszystko zależy od wielkości foremek - moje są malutkie.
Ze wszystkich ciastek, które piecze się u mnie na święta te są najbardziej czasochłonne.

Rogaliki waniliowe

Składniki:

• 150 g mąki
• 100 g masła
• 50 g cukru pudru
• 70 g mielonych orzechów
• 1 żółtko

Wszystkie składniki wymieszaj ze sobą i wyrób na gładką masę.
Ciasto wstaw do lodówki na ok. pół godziny.
W tym czasie wysmaruj blachę masłem/margaryną i wyłóż pergaminem.
Najłatwiej brać małą porcję ciasta - jak 2 orzechy laskowe - uturlać z niej kulkę, z niej wałeczek i później zaginać rogi.
Ciasteczka układaj na blaszce.
Piec nagrzej do 180 stopni.
1 porcja piecze się około 12-15 minut - muszą się lekko zarumienić.
Gotowe, jeszcze ciepłe ciastka oprósz cukrem waniliowym i cukrem pudrem.

Z tej ilości ciasta powstaje ok 120 malutkich rogalików.

Kokosanki

Składniki:

• 230 g wiórków kokosowych
• 100 g cukru kryształ
• 3 białka z jajka rozmiar L

Ubij pianę z białek na sztywno. Dodawaj powoli cukier stale ubijając. Na koniec po trochę wsypuj kokos i delikatnie mieszaj.
Rozgrzej piekarnik do 170 stopni.
Wyłóż blachę pergaminem i łyżeczką nakładaj małe "górki".
Piecz 15 minut.
Z tej porcji uzyskuje się całkiem przyzwoitą miseczkę kokosanek i są dużo lepsze niż te ze sklepu - miękkie i soczyste. Przechowuj je w zamkniętym pojemniku, chyba że wolisz je w twardej wersji.