Wegański sos pieczeniowy

Zawsze jedząc wegańskie czy wegetariańskie pasztety i kotlety brakuje mi sosu. Z czasów mięsożernych pamiętam smak sosu pieczeniowego, ale nigdy niczego podobnego nie udało mi się uzyskać. Już wiem dlaczego. Brakowało mi pasty Marmite, fantastycznie udaje smak upieczonego mięsa, którego aromatu brakowało w moich poprzednich sosach. Do kupienia w każdym brytyjskim sklepie. Sprawdziłam i jest także do nabycia na ebay.pl.

Składniki:

• 1/2 cebuli
• 1/2 marchwi
• 1/2 korzenia pietruszki
• 1/8 małego selera
• 1/2 gałązki selera naciowego
• 5 g suszonych borowików, wcześniej namoczonych w wodzie
• oliwa
• 1/2 liścia laurowego
• 1 ziarno ziela angielskiego 
• 1 gałązka tymianku
• 1 łyżeczka czerwonego wytrawnego wina
• 1 łyżeczka dżemu z czarnej porzeczki
• 1 łyżeczka mąki
• 1 łyżeczka pasty drożdżowej Marmite
• 1 łyżeczka passaty
• 1 łyżeczka czerwonego octu winnego
• 0,35 l bulionu warzywnego

Obierz szalotkę i posiekaj. Wrzuć na rozgrzaną oliwę razem z pokrojoną marchwią, selerem, pietruszką i grzybami. Dodaj zioła. Użyj garnek z szerokim dnem i umieść na średnim ogniu. Od czasu do czasu mieszaj. Smaż do czasu uzyskania złotego koloru. Dodaj wino i dżem porzeczkowy. Gotuj, aż się skarmelizują.
Połącz z mąką, pastą drożdżową, puree pomidorowym i octem. Wymieszaj porządnie. Następnie wlej bulion i zagotuj. Gotuj na małym ogniu do momentu kiedy się zredukuje
( odparuje część wody i sos zgęstnieje ).
Lekko ostudź. Wyjmij liść laurowy i ziele i zmiksuj. Na koniec przetrzyj używając sitka, drewnianej łyżki i dużego garnka. Trochę żmudny ten ostatni krok, ale wart zachodu. Sos staje się aksamitny i delikatny.

Sos beszamelowy

Podstawowy składnik wszystkich zapiekanek.

Składniki:

• 30 g masła
• 500 ml mleka
• 30 g mąki - ok. 4 płaskie łyżki
• sól
• pieprz
• gałka muszkatołowa

Masło rozpuść na małym ogniu i dodaj mąkę. Mieszając poczekaj, aż dokładnie się połączą. Wlej zimne mleko. Przypraw do smaku solą, pieprzem i gałką muszkatołową. Sos powinien przypominać rzadki budyń i mieć gładką konsystencję bez grudek.

Przepis z książki Kuchnia francuska

Sos daktylowo-musztardowy

Składniki:

• 5 dag daktyli
• 150 ml wody
• 1,5 łyżki musztardy sarepskiej
• 1 łyżk1 musztardy francuskiej

Daktyle gotuj przez 2-3 minuty w wodzie a potem zmiksuj z musztardą sarepską na jednolitą masę. Dodaj musztardę francuską i wymieszaj.
Bardzo nietypowy ale ciekawy smak - idealny do klusek śląskich.

Przepis z programu Atelier smaku.

Sos batarde

Składniki:

• 50 g masła
• 20 g mąki
• 300 ml zimnej wody
• 1 żółtko
• 1 łyżka śmietany
• 1 łyżeczka soku cytrynowego
• sól - ok. 1/2 łyżeczki
• biały pieprz

W rondelku roztop połowę masła i wsyp mąkę, starannie wymieszaj na jednolitą masę. Wlej wodę i mieszaj podgrzewając na małym ogniu.
W miseczce utrzyj śmietanę, żółtko i sok. Dopraw solą i pieprzem. Do masy dodaj powoli 2-3 łyżki gorącego sosu energicznie mieszając. Wlej masę do sosu. Podgrzewaj ubijając na małym ogniu a następnie na dużym. Nie zagotuj.
Gotowy sos zdejmij z ognia. Wrzuć resztę masła - w małych grudkach. Już nie mieszaj.

Sos do gotowanych warzyw i ryb. Sam w sobie nie jest jakiś super smaczny, ale jadłam go ze smażoną rybą, ziemniakami i brokułami. Całość fantastyczna.

"Kuchnia francuska na co dzień i od święta" - Buczma, Bonik

Sos curry

Składniki:

• 50 g płatków migdałowych
• 2 nieduże cebule
• 3 łyżki rodzynek
• 1/2 szklanki śmietany "do zupy"
• 2 łyżeczki curry
• 1/2 szklanki bulionu warzywnego
• sok z 1 cytryny 
• 2 łyżki masła
• biały pieprz 
• sól

Na maśle podsmaż bardzo drobno posiekaną cebulę. Wsyp rodzynki i płatki migdałowe. Zalej bulionem. Gotuj 10 minut. Wsyp curry. Połącz z sokiem cytrynowym i śmietaną. Śmietanę wlewaj ostrożnie - po zahartowaniu - żeby się nie zwarzyła po kontakcie z sokiem lub użyj takiej "do zupy". Dopraw solą i pieprzem.
Ekstra dodatek do ryb, ryżu i pasztetu grzybowego.

Sos żurawinowo pomarańczowy

Składniki:

• 1 szklanka żurawiny
• 1 pomarańcza
• sok pomarańczowy ( może być z kartonu )
• sól
• pieprz

Żurawinę zalej sokiem pomarańczowym, tak by była przykryta. Gotuj, aż owoce popękają i puszczą sok. Wtedy dokładnie zmiksuj i jeśli ma być bardzo gładki możesz go przetrzeć przez sito.
Dodaj sól i pieprz. Pomarańczę obierz usuwając całe albedo ( czyli po naszemu białe błonki ). Cząstki owocu dodaj do gęstego sosu. Ja ponownie to zmiksowałam.
Fantastycznie pasuje do pasztetu z ciecierzycy.

Z programu "Para w kuchni" w lekkiej modyfikacji.

Sos czosnkowy

Składniki:

• 250 g jogurty
• 2-4 ząbki czosnku - zależnie od tego co lubisz
• sól
• "zioła to sałatek"

Wymieszaj jogurt, wyciśnięty czosnek, sól i zioła. Polecam do blinów. Hmmm.

Brokuły z sosem ajoli

Składniki: 

• brokuł
• 1 żółtko
• 4 ząbki czosnku
• 1/2 szklanki oliwy
• sok z 1/2 cytryny
• sól
• pieprz

Czosnek wyciśnij przez praskę do miseczki, dodaj żółtko i odrobinę soli. Powoli dolewaj oliwę i mieszaj, aż do uzyskania konsystencji majonezu.
Na koniec ucierania połącz delikatnie z sokiem z cytryny.

Umytego brokuła podziel na różyczki i odetnij twarde części. Wrzuć do wrzącej lekko osolonej wody. Gotuj 5-7 minut na małym ogniu.
Odcedź i polej sosem.

Sos paprykowy

Składniki:

• 1 czerwona papryka
• 2 ząbki czosnku
• 4 łyżki oliwy
• szczypta soli

Wszystkie składniki dokładnie zmiksuj. I już gotowe.
Ekstra dodatek do kotletów albo zamiast keczupu do kanapek.

Sos paprykowy

Składniki:

• 1 czerwona papryka
• 1/2 zielonej papryki
• 1 pomidor
• 2 łyżki oliwy
• 1 łyżeczka oregano
• 1/2 łyżeczki soli
• chili

Wszystkie składniki dokładnie zmiksuj.

Sos śliwkowy

Składniki:

• 2 łyżki powideł śliwkowych
• 1 łyżka octu ryżowego
• woda w zależności od upodobań - odrobina dla uzyskania płynnej konsystencji

Po prostu wszystko razem wymieszaj i podawaj do zamaczania sajgonek.

Sos bearnaise

Składniki:

• 1/4 szklanki wytrawnego białego wina
• 2 łyżki octu winnego z czerwonego wina
• 2 łyżki posiekanej szalotki
• 3 łyżki estragonu
• 2 łyżeczki ziarenek pieprzu
• 2 duże żółtka
• 1/3 kostki rozpuszczonego masła
• letnia woda w miarę potrzeby
• 1/2 łyżeczki soli
• szczypta pieprzu kajeńskiego

Wino, ocet winny, szalotkę, estragon i pieprz włóż do małego garnka.
Zagotuj aż wino odparuje i zmniejszy swoją objętość. Później odcedź przez sitko. Odstaw do wystygnięcia.

Przygotuj wodną kąpiel ( dla niewtajemniczonych garnek z gorącą wodą, na który kładziemy drugi garnek / miskę z tym czymś co przygotowujemy ).
Do garnuszka wlej żółtka i mieszaj nad parą aż do momentu, w którym zgęstnieją i zrobią się bladożółte.  Możesz wlać odrobinę wody, żeby uzyskać odpowiednią konsystencję. Wtedy go z gazu i ciągle mieszając dodaj masło.
Na koniec wlej zredukowane wino. Dokładnie wymieszaj. Dopraw do smaku.

Podawaj natychmiast.

Jak wygląda ten sos - możesz zobaczyć na ziemniaczkach. Jest trudny do zrobienia, ale bosko smakuje.

Przepis z programu Esencja smaku Emerila.

Sos pomidorowy babuni

Składniki:

• 1 mały koncentrat pomidorowy
• 50 g masła
• 3 łyżki mąki
• szczypta soli
• cukier do smaku

Rozpuść masło. Dodaj mąkę i poczekaj aż zbrązowieje. Wlej 200 ml zimnej wody. Bardzo szybko i dokładnie mieszaj, żeby nie było grudek.
Dopraw solą i jeśli masz ochotę wsyp 1-2 łyżeczki cukru.

Rewelacyjny do gołąbków.

To jest przepis mojej babci Lusi. Ale jej sos jest lepszy. Taki sam jeszcze nigdy mi nie wyszedł :-(

Pesto bazyliowe

Składniki:

• 20 g listków bazylii
• 2 ząbki czosnku
• 20 g pinioli
• 50 ml oliwy z oliwek
• 10 g parmezanu
• sól do smaku

Wszystkie składniki włóż do blendera i dokładnie zmiksuj.
Dodatek do makaronów, ale dobrze smakuje także do kanapki.

Sos tatarski

Składniki:

• 2 ogórki kiszone
• 150 g marynowanych pieczarek
• 2 ugotowane na twardo jajka
• 1/2 puszki zielonego groszku
• 2 łyżki majonezu 
• 3 łyżki śmietany
• sól
• pieprz

Ogórki, pieczarki i jajka drobno posiekaj. Dodaj śmietanę i majonez. I gotowe. Pyszny dodatek do kanapek. W razie konieczności dopraw.

Sos z grzybów mun

Składniki:

• 25 g suszonych grzybów mun
• 1 pęczek posiekanej cebulki dymki ( tylko szczypior )
• 3 zgniecione ząbki czosnku
• 2 łyżki oleju do smażenia

Sos:

• 1 łyżka octu winnego
• 1 łyżka ciemnego sosu sojowego
• 1 łyżka cukru trzcinowego
• 2 łyżki wody
• 1 łyżeczka sosu chili
• 1 łyżeczka zmielonego kolorowego pieprzu
• 2 łyżeczki mąki kukurydzianej

Grzyby mun wrzuć do wody. Gotuj na wolnym ogniu do miękkości. Odcedź na sitku i po ostudzeniu potnij w paski.
Wszystkie składniki sosu dokładnie wymieszaj w miseczce.
Rozgrzej olej i przesmaż przez moment dymkę i czosnek. Dodaj grzyby i smaż kilka minut.

Wlej sos i dokładnie wszystko wymieszaj. Duś kilka minut.
Sos ma słodko-kwaśno-ostry smak - idealny do makaronu ryżowego.

Tzatziki

Składniki:

• 1 ogórek
• 3 zmiażdżone ząbki czosnku
• 200 ml jogurtu greckiego
• 1 łyżka oliwy z oliwek
• sól
• pieprz

Ogórek obierz i zetrzyj na drobnych oczkach tarki. Ja lubię większe kawałki, więc często używam grubszych oczek, ale powinien być starty drobno. Ważne, żeby startą masę dobrze odsączyć. Dodaj jogurt, czosnek, oliwę i dopraw do smaku.
Bardzo lubię duże ilości czosnku, ale dla większości osób wystarcza 1 ząbek.
Pyszny dodatek do kanapek i jak się okazuje do placków ziemniaczanych również.